December 24

Ուսումնական առաջին շրջանի ամփոփում

Գրի՛ր հաշվետվություն ըստ այս կետերի՝

Պատմի՛ր՝ ինչ նախագծեր ես իրականացրել, ինչ հրապարակումներ ես ունեցել բլոգումդ՝ դնելով  հղումը (կարող ես դնել այն նյութերի հղումները, որոնք քո կարծիքով ամենահաջողն են):

Մայրենի. Օգնող կետեր. մայրենի առարկայի նախագծերը սեպտեմբերից դեկտեմբեր՝

  • Պատումիդ մեջ դիր «Մայրենի» բաժնիդ հղումը:
  • Դի՛ր Համո Սահյանի բանաստեղծություններից քեզ ամենից շատ դուր եկած բանաստեղծության հղումն՝ առաջադրանքներով։
    • Ամեն առավոտ հուշերս նորից 
    • Ինձ տանում են այն զմրուխտե հեռուն, 
    • Ուր իմ մանկության ոտնատեղերից 
    • Անձրևաջուր է խմում եղջերուն։
    • Ինձ այն ծաղկաբույր լեռներն են տանում 
    • Այն բարձունքներն են ինձ տանում կրկին, 
    • Ուր մարդն ամպերին վերից է նայում, 
    • Վերից է նայում արծվի ճախրանքին։
    • Եվ այն տնակն են տանում ինձ դարձյալ, 
    • Որոտանի մոր, բարդու շվաքում, 
    • Որտեղ հանգչում է մի համեստ անցյալ, 
    • Եվ մի փառավոր գալիք է ծաղկում։
    • Այն նվիրական տնակն են տանում, 
    • Որ հետո այսքան, այսքան մեծացավ, 
    • Ինձ համար աշխարհ դարձավ աշխարհում, 
    • Եվ անեզրական հայրենիք դարձավ։
  • «Սարոյանական օրեր» նախագծին քո մասնակցությունը:
  • Աշնանային և ձմեռային ի՞նչ ստեղծագործական աշխատանքներ ունես, գրի՛ր վերնագրերը, դի՛ր հղումները:
  • Տեղադրի՛ր «Ուսումնական աշուն 2025» նախագծիդ հղումը:
  • Իսահակյանական (Ավ. Իսահակյան) նախագծերին քո մասնակցությունը:
  • Մայրենիի ֆլեշմոբերին քո մասնակցությունը.նշիր՝ որ ամիսների ֆլեշմոբին ես մասնակցել:
  • Սեպտեմբերից մինչև դեկտեմբեր մենք շատ ստեղծագործություններ ենք կարդացել, դիր կարդացածդ ամենահետաքրքիր ստեղծագործության հղումը, պատմիր դրա մասին։
  • Առանձնացրո՛ւ սեպտեմբերից դեկտեմբերի այն նախագիծը (նախագծերը), որն ամենաշատն է քեզ դուր եկել
  • իմ ամենասիրելի պատմվացքը Ա․Վ Երգի հրապույրը է ես շատ եմ հավանել այս պատմությունը։ այս պատմությունը մի որբ երեխայի մասին է որը կարողանում է տեսնել մարդկանց սիրտը քարից է նա շատ անտեսված էր մի օր ափին մի աղջիկ է խեղտվում և նա փրկում է աղջկան աղջիկը տալիս է մեկ երազանքի հնարաորություն որը կկատարի և տղան ասում է որ ուզում եմ բոլորը լավ մարդիկ լինեն և կատարվում է նրա երազանքը և մարդիք ապրում են լավ և երջանիկ։
December 24

Ուսումնական առաջին շրջանի ամփոփում

  • Վերնագրի՛ր — Ուսումնական առաջին շրջանի ամփոփում
  • Պատումի տեսքով ներկայացրու քո ուսումնական տարվա աշխատանքը
  • Ես 6 երրորդ դասարանում ձեռք բերեցի շատ գիտելիքններ անցա մինուսով թվեր մինուսով բաժանում հանում բազմատպատկում և գումարում շատ հետաքրքիր առաչադրանքներ և շատ գիտելիք եմ ստացել։
  • Տեղադրի՛ր մաթեմատիկա բաժնիդ հղումը
  • Մասնակցել եմ ամենամսյա մաթեմատիկական ֆլեշմոբերին։ Այո-ոչ
    • Այո ես մասնակցել եմ ամենամսյա ֆլեշմոբերին։
December 5

Գյուղացին ու իր որդիները

Կարդա՛, ընտրի՛ր Եզոպոսի առակներից մեկը, գրի՛ր ինչ է սովորեցնում այդ առակը, ո՞րն է առակի ասելիքը։

Գյուղացու մահը մոտեցել էր: Նա ուզում էր, որ իրենից հետո որդիները լավ հողագործ դառնան: Նրանց հավաքեց ու ասաց. «Սիրելի՛ զավակներս, ես մի խաղողի վազի տակ գանձ եմ թաղել»: Հենց որ նա մեռավ, որդիները շտապ վերցրին բահերն ու թիերը և իրենց ամբողջ հողամասը մի լավ փորեցին: Ճիշտ է, նրանք գանձ չգտան, բայց այգին առատ բերք տվեց:

Առակս ցուցանե, որ աշխատանքը գանձ է մարդկանց համար:

գրի՛ր ինչ է սովորեցնում այդ առակը, ո՞րն է առակի ասելիքը։

Աշխատանքի շնորհիվ կարելի է ամեն բանի հասնել։

December 5

Притча о карандаше

Малыш смотрит, как бабушка пишет письмо, и спрашивает:

— Ты пишешь о том, что происходило с нами? А может, ты пишешь обо мне?

Бабушка улыбается и говорит внуку:

— Ты угадал, я пишу о тебе. Но важнее не то, что пишу, а то, чем пишу. Я хотела бы, чтобы ты, когда вырастешь, стал таким, как этот карандаш.

Малыш смотрит на карандаш с любопытством, но не замечает ничего особенного.

— Он точно такой же, как все карандаши, которые я видел!

— Все зависит от того, как смотреть на вещи.

Этот карандаш обладает 5 качествами, которые необходимы тебе, если хочешь прожить жизнь в ладу со всем миром:

1. Ты можешь быть гением, но никогда не должен забывать о существовании Направляющей Руки. Мы называем эту руку Всевышним и всегда должны вверять себя Его воле.

2. Чтобы писать, мне приходится время от времени затачивать карандаш. Эта операция немного болезненна для него, но зато после этого карандаш пишет более тонко. Следовательно, умей терпеть боль, помня, что она облагораживает тебя.

3. Если пользоваться карандашом, всегда можно стереть резинкой то, что считаешь ошибочным. Запомни, что исправлять себя — не всегда плохо. Часто это единственный способ удержаться на верном пути.

4. В карандаше значение имеет не дерево, из которого он сделан, и не его форма, а графит, находящийся внутри. Думай всегда о том, что происходит внутри тебя.

5. Карандаш всегда оставляет за собой след. Так же и ты оставляешь после себя следы своими поступками… Обдумывай каждый свой шаг.

Выдержка из книги Пауло Коэльо «Подобно реке…»

December 5

Дополнительное задание

На рассвете во доре царила тихая гармония: светлые облака медленно плыли по небосклону. Ребята направлялись к старой лесостепи, где их ждали первые наблюдения и интересные открытия. На большом стенде висел подробный маршрут путешествия, а рядом лежала карта района, где отмечены водопады, овраги, лесные массивы, редкие растения и каменистые утёсы. По легенде в этой местности когда-то проходила древня тропа, ведущая к старинному мосту через быструю речку.

Ветер скользил по полю и трепал высокой травой, разноцветные листья переливались на солнце. Сквозь ветви пробивался мягкий свет. Каждый шаг открывал новые тайны, свежие впечатления.

Этот день останется в памяти полный увлекательными открытиями и лёгким волнением первых настоящих приключений.

  1. Вставь пропущенные буквы.
December 5

Մշակույթ, կրոն

Մարդկանց կրոնական պատկերացումները

Հնագույն մարդիկ մշտապես կապված են եղել իրենց շրջապատող աշխարհին։ Փորփելով հասկանալկամ բացատրել բնության երևույթները (քամի,անձրև, արև, լոիսին, շարժում)՝ մարդիկ նկատում էին, որ դրանք գոյություն ունեն իրենց կամքից անկախ։ Եվ քանի որ հաճախ բնության երևույթները և մարմիններըմնում էին անհասկանալի ու անբացատրելի, մարդիկ այդ երևույթների պատճառ էին համարում անտեսանելի գերբնական ուժերին։ Հնագույն մարդիկ կարծում էին, որ ոգիներին՝ բարի և չար գերբնական ուժերին, պետք է սիրաշահել ու զոհեր մատուցել, կատարել նրանց նվիրված ծեսեր, որպեսզի նրանք բարեհաճ լինեն իրենց նկատմաբ։ Այդպես առաջացավ կրոնը։ Հայաստանի տարբեր հնավայրերից գտնված արձանիկները, կավակերտ օջախները վկայում են, որ հնագույն բնակիչների կյանքում մեծ տեղ են ունեցել ծեսերն ու պաշտամունքը։ Հայաստանում մեր հեռավոր նախնիները երկրային կայանքը և մահը բացատրում էին ոգու ներկայությամբ և բացակայությամբ։ Այսպես ձևավորվում է նախնիների պաշտամունքը։

Մշակույթ

Հայաստանի տարաշքում հայտնաբերվել են հարուստ նյութեր, որոնք հստակ պատկերացում են տալիս մեր հայրենիքի բնիկիների նախնադարյան մշակույթի մասին։ Հայաստանում եղած քարակոթողները և ժայռապատկերները մեր հնագույն նախնիների ապրելակերպի մասին կարևորագույն աղբյուրն են։ Դրանք հազարավոր օրինակներով հանդիպում են Գեղամա, Վարդենիսի, Վասպուրականի, Կորդվաց, Հայկակն Տավրոսի լեռանաշղթաներում, Սյունիքում, Արագածի փեշերին և այլուր։ Ժայռապատկերների թեմատիկան շատ բազմազան է։ Դրանցում առկա են ոչ միայն պարզ կենցաղային, որսորդական, ծիսական և այլ տեսարաններ, այլև երկնային մարմինների ու մարդակերպ աստվածների պատկերներ, օրացույցներ և այլն։ Իզուր չէ, որ շատ ուսումնասիրողներ ժայռապատկերները համարում են «նախնադարի քարե հանրագիտարաններ»։
Հայաստանի նախնադարյան պաշտամունքային համակարգում կենտրոնական տեղ էր զբաղեցնում արևի պաշտամունքը։ Հնավայրերում արևը պատկերող և խորհրդանշող բազմաթիվ իրեր են հայտնաբերվել։ Նախնադարյան կիրառական արվեստում իր արտացոլումն է գտել նաև երկնային լուսատուների, ինչպես նաև ջրի պաշտամունքը։

Հարցեր և առաջադրանքներ

1․ Ներկայցնե՛լ հնագույն մարդյանց կրոնական պատկերացումները։
2․ Ներկայացնե՛լ Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն բնակիչների կրոնական հավատալիքները։
3․ Հայաստանի ո՞ր վայրերում են հայտնաբերվել մեր հնագույն նախնիների ապրելակերպի մասին կարևորագույն աղբյուրները։
4․ Բացատրե՛լ թե ինչո՞ւ են ժայռապատկերները համարվում «նախնադարի քարե հանրագիտարաններ»։
5․ Դիտել տեսանյութը և պատկերել ձեր հավանած հայկական ժայռապատկերը որևէ իրի վրա (բաժակ, շապիկ, պայուսակ և այլն )։

https://youtube.com/watch?v=hDR0NRvoMcA%3Fstart%3D152%26feature%3Doembed

Поделиться ссылкой:

December 4

Հասարակական հարաբերություններ, տնտեսություն

Մաս 1

Մետաղագործություն

Հայաստանը մետաղագործության հայրենիքն է։ Առհասարակ, Հայկական լեռնածխարհը հարուստ է բազմաթիվ մետաղներով, ինչը նպաստել է մետաղագործության մշակույթի սկզբնավորմանն ու ձևավորմանը։
Հայագիտական պեղումները փաստում են, որ մետաղագործությունը Հայաստանում հազարամյակների պատմություն ունի։ Առաջին մետաղը, որին տիրապետել է մարդը՝ պղինձն է․ դա պայմանավորված է պղնձի հալման համեմատաբար ցածր ջերմաստի ճանով և պղնձի հանքանյութի՝ երկրի վերին մակերեսում առկայությամբ։ Պղնձեդարյան մշակույթի բնակավայրերը Հայաստանի տարածքում գրեթե ամենուր սփռված են։
Պատահական չէ, որ աշխարհի հնագույն մետաղաձուլարանը դարձյալ գտնվում է Հյաստանում՝ Մեծամորում։ Հենց մետաղական հանքավայրերի առկայությունն էլ միշտ գրգռում էր օտար նվաճողների ախորժակը և նրանք արշավում են Հայաստան։ Զարգացած էր նաև ոսկերչությունը։ Նույն Մաուսասիրի (ուրարտական քաղաք Վանի թագավորությունում) տաճարի ամբողջ պատերը ծածկված էին ոսկե վահաններով ու զարդերով։ Պեղումներից հայտնի է, որ ուրարտացիները ոսկին ավելի հաճախ են կիրառել ծիսական նպատակներով և շատ են գտնված ապարանջանները, մեդալիոնները աստվածների պատկերներով։ Մուսասիրի տաճարից թալանվել է նաև ոսկյա և արծաթյա բազկաթոռներ, զենքեր․․․
Հայաստանում հայտնի դրամահատարաններ էին Արտաշատը, Դվինը, Պարտավը և այլն։ Հայտնի է, որ Վենետիկի Սուրբ Մարկոսի տաճարի ճակատային մասի հայտնի չորս պղնձաձույլ ձիերը հայկական ծագում ունեն․ դրանց առաջին դարում հայոց Տրդատ Ա Արշակունի թագավորն է նվիրել Հռոմի Ներոն կայսրին։

Բրոնզի դարաշրջանում առաջադեմ քաղաքակրթություններ առաջացան Միջագետքում, Եգիպտոսում, Չինաստանում և այլն։ Աստիճանաբար պղինձն ու բրոնզն որոշ չափով փոխարինեցին քարին, փայտին և ոսկորներին զենք և գործիքներ պատրաստելու համար։ Երկաթի մասին մարդը շատ ավելի վաղ է հասկացել, բայց այն օգտագործելու համար անհրաժեշտ էր ստեղծել բարձր ջերմաստիճան․ օգնության հասավ վառարանը, որտեղ հնարավոր եղավ ստեղծել պահանջված ջերմաստիճանը։ Մարդիկ սովորեցին աղյուսներ պատրաստել և օգտագործել շինարարության մեջ։ Այս աղյուսները թխում էին և չորացնում արևի տակ։ Քաղաքի վրա հիմնված քաղաքակրթություններն առաջին անգամ հայտնվեցին տարբեր գետահովիտներում։ Այս քաղաքները դարձան առևտրի և կառավարման կենտրոններ։ Օրինակ՝ առաջին մեծ քաղաքակրթությունը՝ շումերականը, Միջագետքի երկու գետերի՝ Տիգրիսի և Եփրատի միջև ընկած տարածքում է։ Այս գետերը հաճախ հեղեղվում էին, և այդ գործընթացում նրանք կուտակում էին շատ տիղմ, ինչը նրանց շրջակայքը դարձնում էր շատ պարարտ։ Գյուղատնտեսական առատ արտադրանքը հնարավորություն տվեց աճել մի շարք արհեստավորների, ինչպիսիք են դարբինները բրուտագործ որմնադիրները, ջուլհակները և ատաղծագործները։ Նրանք վաճառում էին իրենց արտադրանքը և դրա դիմաց ուրիշներից ստանում էին իրենց անհրաժեշտ ապրանքները։ Նրանք առևտուր էին անում հեռավոր վայրերի հետ, ինչպիսին Հնդկաստանն է։ Տրանսպորտի և հաղորդակցության համար օգտագործվում էին սայլեր, վագոններ, նավակներ և նավեր։
Մասնավոր սեփականության առաջացաման հետևանքով նախնադարյան կարգերը քայքավեցին և առաջացան պետություններ։

Մաս 2

Գինեգործություն

Հայկական լեռնաշխարհում հնուց ի վեր զարգացած է եղել խաղողի մշակումը։ Ըստ Աստվածաշնչյան հայտնի պատմության, խաղողագործության և գինեգործության հայրենիքը Հայստանն է։ Աստվածաշնչյան լեգենդը պատմում է, որ մարդկությունը բացահայտեց գինու համը այն ժամանակ, երբ Նոյ Նահապետը ջրհեղեղից հետո Արարատ լեռան ստորոտին տնկեց խաղողի առաջին որթը։
Ըստ Աստվածաշնչի, Նոյի համար խաղողից գինի պատրաստելու գաղտնիքը բացահայտեց Նոյի այծը, որն ուտելով խաղողի վայրի պտուղները հարբելու արդյունքում սկսել էր հրմշտել մյուս կենդանիներին։
Գինեգործութունը զգալի զարգացման էր հասել տակավին ուրարտական ժամանակներից (մ․թ․ա․ IX—VI դարեր)։ Թեյշեբաինի ամրոցի պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել է գինու շտեմարան՝ շուրջ 480 կարաս, 37000 դաչ ընդհանուր տարողությամբ։ Հայկաբերդի Թոփրակ-կալեում, Մանազկերտում, Կարմիր բլուրում և Էրեբունիում պեղված մոտ 10 պահեստում հայտնաբերվել է շուրջ 1000 լիտրանոց ավելի քան 200 կարաս։ Հայաստանի գինեգործության բարձր մակարդակը և մեծ ծավալն են վկայում ինչպես օտար (Հերոդոտ, Ստրաբոն, Քսենոփոն և ուրիշներ) ու V—XVIII դարերի հայ պատմիչները, այնպես էլ ճարտարապետական հուշարձանների՝ շենքերի, խաչքարերի, շիրմաքարերի քանդակներն ու արձանագրությունները։
Մինչև XX դարի սկզբները հայերը խաղողի վերամշակումն ու գինենյութերի պատրաստումը կատարում էին հիմնականում ծածկի տակ կառուցած հնձանում, որտեղ խաղողը տրորում էին մերկ ու մաքուր ոտքերով։ Գինենյութը պահում էին մեծ մասամբ հնձանին առընթեր մառաններում տեղավորած կարասներում կամ տակառներում, որտեղ ընթանում էր նրա հետագա խմորումը, հասունացումն ու պատրաստի գինու հնացումը։ Խմորված քաղցուն կոչվում է մաճար։ Հնձանի հատակին կուտակված խաղողի մնացորդը (չանչը, մաշկը և կորիզը) լցնում էին առանձին պահամանների մեջ, որից հետագայում օղի էին թորում։ Հայաստանում արդյունաբերական գինեգործության շրջաններն էին Էջմիածնի, Աշտարակի, Արտաշատի և Արարատի շրջանները։ Այժմ հանրապետության 14 շրջանում գինեգործությունն ունի արդյունաբերական նշանակություն։

Այսպիսով, սկզբնաղբյուրները ապացուցում են, որ Հայստաբժնը եղել է մետաղագործական և գինեգործության կենտրոններից։

December 4

Լեզվական առաջադրանքներ

1.Ճիշտ դասավորեք  նախադասությունները և իմացեք՝ ինչպես է առաջացել ցերեկը ճրագով ման գաս, չես գտնի արտահայտությունը:

Ու ասում են, նույնիսկ օրը ցերեկով ձեռքին լապտեր բռնած՝ լավ մարդ էր փնտրում:
Հիմա իմացա՞ք, թե որտեղից է գալիս աշխարհի շատ լեզուներում տարածվածցերեկը ճրագով ման գաս՝ չես գտնի արտահայտությունը:
Նա հրաժարվել էր աշխարհի բարիքներից ու վայելքներից և ապրում էր մի…տակառի մեջ: Հին Հունաստանում ապրում էր մի իմաստուն ծերուկ՝ Դիոգենես անունով:

Հունաստանում ապրում էր մի իմաստուն ծերուկ՝ Դիոգենես անունով:

Նա հրաժարվել էր աշխարհի բարիքներից ու վայելքներից և ապրում էր մի տակառի մեջ:

Ու ասում են, նույնիսկ օրը ցերեկով ձեռքին լապտեր բռնած՝ լավ մարդ էր փնտրում:

Հիմա իմացա՞ք, թե որտեղից է գալիս աշխարհի շատ լեզուներում

2. Եթե նախադասությունները ճիշտ դասավորես, կիմանաս, թե ինչպես է առաջացել իմ կույր բախտից արտահայտությունը.

Կշեռքով նա կշռում-դատում էր մարդկանց գործերը որտեղից էլ առաջացել է բախտի նժարին դրված լինել դարձվածքը։

Իսկ աչքերը փակող թաշկինակը նրա համար էր, որ ոչ մեկին չտեսներ և արդար դատեր։

Այստեղից էլ առաջացել էիմ կույր բախտից արտահայտությունը։

Մյուս ձեռքի սուրը մեղավորին անխնա պատժելու համար էր։

Նրանք այդ կնոջը պատկերում էին աչքերը կապած, մի ձեռքին՝ կշեռք, մյուսին՝ սուր։

Հին հռոմեացիները Ֆորտունա անունով բախտի և արդարադատության աստվածուհի ունեին։

Նրանք այդ կնոջը պատկերում էին աչքերը կապած, մի ձեռքին՝ կշեռք, մյուսին՝ սուր։

Հին հռոմեացիները Ֆորտունա անունով բախտի և արդարադատության աստվածուհի ունեին։Նրանք այդ կնոջը պատկերում էին աչքերը կապած, մի ձեռքին՝ կշեռք, մյուսին՝ սուր։

Հին հռոմեացիները Ֆորտունա անունով բախտի և արդարադատության աստվածուհի ունեին։Նրանք այդ կնոջը պատկերում էին աչքերը կապած, մի ձեռքին՝ կշեռք, մյուսին՝ սուր։

Կշեռքով նա կշռում-դատում էր մարդկանց գործերը որտեղից էլ առաջացել է բախտի նժարին դրված լինել դարձվածքը։

Իսկ աչքերը փակող թաշկինակը նրա համար էր, որ ոչ մեկին չտեսներ և արդար դատեր։

Այստեղից էլ առաջացել էիմ կույր բախտից արտահայտությունը։

3.Նախադասությունները լրացրու՝ որքան հնարավոր է շատ նոր բառեր ավելացնելով:

Հորդարռատ անձրևը վաղուց կտրվել է դաշտերում ։Լազուր երկինքը անձրևից հետո մաքուր է։ Ոսկեզօծ արևը փայլում է պարզ երկնքում։ Աշնանային պարզ օրը տաք է Երևանում։ Երևանյան բակը գեղեցիկ է իր թերություններով։ Գարնանը պտղատու ծառերը ծաղկել են դաշտերում։ Բուրավետ ու երփներանգ ծաղիկները բացվել են այգում ։ Գարնանային բակը կանաչել է պայծառ ու տաք եղանակից։ Դպրոցական երեխաներն աղմկում են դպրոցի բակում ։ Ծեր տատիկները հաճախ գործում են գուլպաներն ու գլխարկններ :Մեր բարի մայրիկները զրուցում են բակում : Ճարպիկ կատուն խաղում է տատիկի կծիկի հետ:Մեր գյուղի որսորդական շունը հաչում է օտարականների վրա:Խաղաղ ու հանդարտ երեկո է:Մեր հայրիկները հաճախ վերադառնում են տուն ուշ երեկոյան: Մեղմորեն իջնում է խաղաղ գիշերը: Երեկոյան մեր բակը խաղաղվում է:

4.Լրացնել բաց թողնված տառերը` գրելով օ կամ ո:

  • Ես աշխատում եմ հեռու մնալ վատորակ սննդից:
  • Դպրոցում աշակերտները մասնակցեցին շաբաթօրյակին:
  • Հնաոճ իրերը սովորաբար թանկ են լինում:
  • Աղջկա ականջօղերը բավական գեղեցիկ էին:
  • Ձմռանը բոլորը վարակվեցին ամանորյա տրամադրությամբ:
  • Իմ ամենօրյա հագուստը սա էր:

5.Ստեղծագործում ենք` ընտրելով թեմաներից մեկը.

  • Որքանո՞վ եմ ինքս ինձ ճանաչում
  • Ինչպիսի՞ն եմ ուզում տեսնել ինձ տարիներ անց
  • Ի՞նչն է ինձ օգնում ավելի լավը դառնալ
  • Որքա՞ն եմ պատրաստ ներել ինձ և ուրիշներին
  • Ի՞նչն է ինձ համար այս կյանքում ամենակարևորը
  • այլ
      • Ձմեռային երազը
    • Դեկտեմբերի 31-ին էր։ Այդ օրը բոլորս սպասում էինք ամանորյա հրաշքին։ Սուրենը նույնպես անհանբեր սպասում էր, որ այդ օրը հրաշք տեղի կունենա, և նա վերջապես կառողջանա։ Ես ու եղբայրս շատ էինք ուզում որ մեր ընկեր Սուրենը լավանա։ Երազում էինք որ առաջվա պես միասին ֆուտբոլ կխաղանք ու լիաթոք կծիծաղենք մեր կատակների վրա։ Սուրենը երկար ժամանակ էր, ինչ բակ չէր իջնում։ Երեք ամիս էր, ինչ նա պարկած էր հիվանդանոցում։ Բակն առանց նրա անգույն էր։ Ամանորյա հրաշքին սպսելով, երբ հնչեց զանգերը,ես մտքումս միայն մի երազանք պահեցի։ Առավոտյան արթնացա դռան զաանգից։ Դռան դիմաց կանգնած էր Սուրենը, ով երեկ էր դուրս եկել հիվանդանոցից ։ Նրա ձեռքին իմ սիրելի թխվածքն էր։Ասես երազում լինեի։ Մի՞թե ամանորյա հրաշքներն այդքան շուտ են կատարվում։
December 4

Text: New Year and Christmas in Armenia

In Armenia, New Year and Christmas are very important and joyful holidays. Armenian people celebrate the New Year on January 1. Families clean their homes, decorate the Christmas tree, and prepare a big holiday table. Many tasty dishes are cooked, such as dolma, salads, fruits, and sweets. At midnight, families congratulate each other and wish a happy new year.

Children love New Year because they receive gifts. Grandfather Winter, called “Dzmer Pap” (Armenian Santa Claus) , brings presents for them. People also visit their relatives and friends, bringing good wishes and kindness.

Armenians celebrate Christmas on January 6. On this day, families go to church. Christmas is a religious holiday, and people remember the birth of Jesus Christ. After church, families come together and share a special Christmas meal. New Year and Christmas are times of happiness, love, and hope in Armenia.

  1. When do Armenians celebrate New Year?
  2. What does “Dzmer Pap” do?
  3. When is Christmas in Armenia?
  4. What do families do on New Year’s Eve?
  5. Why do children like New Year?

2. True or False

  1. Armenians celebrate Christmas on December 25.
  2. Families decorate a Christmas tree for the New Year.
  3. “Dzmer Pap” brings gifts to children.
  4. Christmas is a religious holiday.
  5. People do not visit relatives during the holidays.

3. Fill in the blanks

(use: decorate, gifts, church, January 1, happiness)

  1. Armenians celebrate New Year on ____________.
  2. Children receive ____________ on New Year.
  3. Families ____________ the Christmas tree.
  4. People go to ____________ on Christmas.
  5. These holidays are full of love and ____________.

Level: 6th Grade

A. Choose the correct answer (A, B, or C)

  1. Armenians celebrate Christmas on
    A) December 31
    B) January 6
    C) January 1
  2. “Dzmer Pap” is
    A) a winter holiday
    B) a Christmas tree
    C) Grandfather Winter
  3. On New Year’s Eve families
    A) travel to school
    B) prepare a big holiday table
    C) go to the beach
  4. Children enjoy New Year because
    A) they get presents
    B) they go to church
    C) they study English
  5. Christmas in Armenia is
    A) a sport event
    B) a religious holiday
    C) a summer festival

TRANSLATION EXERCISES (Թարգմանության Վարժություններ)

A. Translate into Armenian

  1. Armenian families decorate the Christmas tree.
  2. People visit their relatives and friends.
  3. Children wait for Dzmer Pap to bring gifts.
  4. Christmas is a very important holiday in Armenia.
  5. Families go to church on January 6.

B. Translate into English

  1. Մենք Նոր տարուն մեծ սեղան ենք պատրաստում։
  2. Երեխաները շատ են սիրում նվերներ ստանալ։
  3. Մենք բարեմաղթանքներ ենք ասում մեր հարազատներին։
  4. Սուրբ Ծնունդը կրոնական տոն է։
  5. Մարդիկ մաքրում են իրենց տները տոներից առաջ։

Read and underline the correct word

  1. Armenians celebrate / eat New Year on January 1.
  2. A Christmas tree is usually decorated / washed.
  3. Children play / receive gifts on New Year’s Day.
  4. Families go / swim to church on Christmas.
  5. These holidays are full of sadness / happiness.
December 2

Գործնական Առաչադրանքներ

  • Տրված բաղադրյալ բառերի առաջին բաղադրիչները փոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր:

Կրծքավանդակ, ջրաման, միալար, նրբագեղմ, ամրակուռ, երկաթագիր, հորդահոս, լիահույս:

Կրծքավանդակ-Ճաղավանդակ

ջրաման-ծաղկաման

միալար-պորտալար

նրբագեղմ-ոսկեգեղմ

Ամրակուռ – երկաթակուռ

Երկաթագիր – ոսկեգիր

Հորդահոս – դանդաղահոս

Լիահույս – անհույս

Տրված բառազույգերի բաղադրիչները տեղափոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր: Տրված և ստացված բառերն արմատների միջոցով բացատրի՛ր:

Օրինակ՝

ամփոփաթերթ, ծաղկագիր – ամփոփագիր, ծաղկաթերթ:

Ծովասուն,- ձեռնամարտ: Ծովամարտ,ձեռնասուն

Բևեռախույզ, երկրամերձ: մերձբևեռ,

Ձկնակեր, մարդավաճառ: ձկանավաճառ,մարդակեր

Կետերը փոխարինի՛ր փակագծում տրված բառերից մեկով:

Նրա ստեղծած … հնագույն արվեստն է հիշեցնում: (Նկարազարդ, զարդանկար)

Ծննդյան օրը փոքրիկին … մի գիրք նվիրեցին: (Նկարազարդ, զարդանկար)

Հագին … կտորից սովորական զգեստ էր, որ նրան շատ էր սազում: (Զարդանախշ, նախշազարդ)

Տաճարի … արտացոլված է մեր երկրի բնությունը: (Զարդանախշ, նախշազարդ)

Նրա … ամբողջ ցերեկը չխկչխկում էր: (Մեքենագիր, գրամեքենա)

Ինձ … էջեր տվեց ու խնդրեց, որ անպայման կարդամ: (Մեքենագիր, գրամեքենա)

Յուրաքանչյուր շարքից մի բաղադրիչ ընտրի՛ր և կազմի՛ր բաղադրյալ բառեր: Նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխության կատարվեց:

ա) Լույս, թույն, կենդանի, տեր, մեջ, ուղի, անուրջ, կամուրջ, կատու:

Լույս-լուսավոր,ույ-ու,թույն-թունավոր,ույ-ու,կենդանի-կենդանություն ի-0, տեր-տիրել ե-ի,մեջ-միջուկ ե-ի, ուղի-ուղեկից, անուրջ-անրջել,ու-ը,կամուրջ-կամրջակ,ու-ը,կատու-կատվիկ, ու-0(Վ)

բ) Ություն, բար, վոր, ակ, ել, երես, ազգի, ուկ, կից:

Հնչյունափոխված արմատները գտի՛ր, գրի՛ր դրանց անհնչյունափոխ ձևերը և նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Պատկերազարդ, բազկաթոռ, ոսկեվառ, մաքսանենգ, կաղնեփայտ, գրկել, լեռնաշղթա, պատուհան, ամառնամուտ, մարդամոտ, ժամացույց, հողագունդ, ջերմանավ, սրտապատառ, ցուցանակ, սիրառատ, գինեվաճառ, գերեվաճառ, բարեգութ, մատենագիր, լուսամուտ:

բազկաթոռ-բազուկ+աթոռ ու-0 ոսկեվառ-ոսկի +վառ, ի-ե,կաղնեփայտ-կաղնի+փայտ-ի-ե,գրկել-գիրկ+ել,ի-ը, սրտապատառ-սիրտ+ա+պատառ-ի-ը,ցուցանակ-ցույց+անակ-ույ-ու,սիրառատ-սեր+առատ-ե-ի,գինեվաճառ-գինի+վաճառ-ի-ե,գերեվաճառ-գերի+վաճառ-ի-ե,բարեգութ-բարի+գութ-ի-ե,մատենագիր-մատյան+ա+գիր-յա-ե,լուսամուտ-լույս+ա+մուտ-ույ-ու

Բաղադրյալ բառեր կազմիր այնպե՛ս, որ տրված բառերի վերջին բաղադրիչները լինեն սկզբում:

Օրինակ՝

մեծամիտ – մտավոր, մտամոլոր, մտածել ե այլն:

Քաջասիրտ, մանրագիր, աստղալից, մանրախնդիր, գեղադեմ:

Քաջասիրտ-սրտառատ սրտակեզ

մանագիր-գրական-գրախանութ-գրավոր

աստղալից-լցակայան,լցնել

մանրախնդիր-խնդրահարույց,խնդրագիրք

գեղադեմ-դիմանկար-դիմապակի

Բաղադրյալ բառեր կազմիր այնպե՛ս, որ տրված բառերի առաջին բաղադրիչները լինեն վերջում: Ի՞նչ է փոխվում:

Օրինակ՝

բռնակալ – լիաբուռ:

Գրական, շնչասպառ, քնել, ջրկիր, գլխարկ, խմբավար:

Գրական-մատենագիր

շնչասպառ-անշունչ

քնել-անքուն

ջրկիր-անջուր

գլխարկ-մեծագլուխ

խմբավար-երգչախումբ

Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր մեկական բառերով:

Նկարչին հատուկ, ապուխտ դարձնել, աներևույթ դառնալ, անօրեն բան, աշխույժ դառնալ, դաշույնով հարվածել, անդունդի խորություն ունեցող, մառախուղով պատված:

նկարչական,ապխտել,աներևութանալ,անօրինական,աշխուժանալ,դարշույնել,անդնդախոր,

մառախլապատ

Շարքի բոլոր բառերը, բացի մեկից, նույն ձևով են կազմված: Գտի՛ր օրինաչափությանը չենթարկվող բառը:

ա) Մեծամիտ, ձկնորս, կաթնաջուր, պայտաձև, արծաթափայլ:

բ) Գունագեղ, բարեգործ, փոշեկուլ, բառապաշար, սրամիտ:

  • Բառերի ընդհանուր արմատները գտի՛ր, գրի՛ր դրանց ուղիղ ձևերը և տրված բառերը բացատրի՛ր արմատների միջոցով:

ա) Երրորդ, երրորդել, եռյակ, եռամյա, եռագիծ:

երեք

բ) Երկնագույն, երկնահաս, երկնասույզ, երկնային:

երկինք

գ) Երկիմաստ, երկթև, երկհարկ, երկամսյա, երկվորյակ:

երկու

  • Տրված արմատներով բաղադրյալ բառեր կազմիր դրանք դնելով նոր բառերի սկզբում, մեջտեղում և վերջում:

Երգ, փառ(ք), մեջ, ջուր:

երգչախումբ,մեներգիչ,կրկներգ․փառավոր,անփառունակ,անփառք,միջուկ,ազգամիջյան,մարդամեջ,ջրասուզակ,անջրանցիկ,

անջուր

  • Տրված արմատներով բաղադրյալ բառեր կազմի՛ր՝ դրանք դնելով նոր բառերի սկզբում, մեջտեղում և վերջում:

Բույս, թույն, հույս, սենյակ:

բուսակեր,անբույս,թունավոր, հակաթույնիչհակաթույն,հուսալի,անհուսալի,անհույս,սենեկապետ,գրասենյակ,գրասենյակային։

Կետերի փոխարեն մի այնպիսի արմատ գրի՛ր, որ և՛ կետերից աջ գրված բառի հետ բարդ բառ կազմի, և՛ կետերից ձախ գրված բառի հետ:

Օրինակ՝

խիճ, ․․․, գրել – խիճ, նկար, գրել – խճանկար, նկարագրել:

Շագանակ, …, թափ, ծաղիկ, …, քար, հինգ, …, չափ, խաչ, …, սիրտ, քանդակ, …, ընկեր, ավազակ, …, պետ, բառ, …, կապ, վրեժ, …, գիրք:

Բառերն ածանցների օգնությամբ այնպես փոխի՛ր, որ անձ ցույց տան: Թվի՛ր այն ածանցները, որոնց օգնությամբ անձ ցույց տվող բառեր ստացար:

Ա. Երգել,-երգիչ ուսուցանել,ուսուցիչ նկարել,նկարիչ գործել,գործիչ բնակվել,-բնակիչ հսկել,-հսկիչ լողալ,-լողորդ վարել,վարորդ հաճախել,հաճախորդ գնել,գնորդ որսալ,որսորդ պահել,պահակ սուտ ասել,ստախոս իշխել,խշխան վեպ ասել,վիպասան այցելել,այցելու վրեժ առնել վրիժառու, երկրպագել երկրպագու:

Բ. Հունձ, ուղի, թագ, զեն(ք). դատ, ձի, այգի, հնոց, ջրաղաց, խանութ, նախիր, ուղտ, պարտեզ, էշ:

հնձվոր,ողևոր,թագավոր,զինվոր,դատավոր,ձիավոր,այգեպան,հնոցպան,ջրաղացպան,նախնապան,պարտիպան,խանութպան,ուղտապան,պարտիզպան, իշապան

Տրված բառերից նոր բառեր կազմի՛ր -ական կամ -ային ածանցներով:

Օրինակ՝

մանուկ – մանկական:

Լեռն, քաղաք, անձրև, բարեկամ, շուն, անձ(ն), զինվոր, ցամաք, ծնունդ, տուն, անապատ, դև, դյուցազն, աղաչ(ել), հրեշտակ, ստրուկ, պետ, տոհմ, հանրապետ(ություն), խորհուրդ:

լեռնային,քաղաքային,անձրևային,բարեկամական,շնային,անձևական,զինվորական,ցամաքային,ծննդական,տնական,անապատային,դիվային,դյութազական,աղաչական,հրեշտակային,ստրկական,պետական,տոհմական,հանրապետական,խորհրդային

Տրված բառերից նոր բառեր կազմի՛ր -ոց (-նոց, -անոց) ածանցով:

ա) Ծաղիկ, հյուր, ավազակ, մեղու:

ծաղկանոց,հյուրանոց,ավազակնոց,մեղվանոց

բ) Լիզ, գոգ, ձեռ, մատ:

լիզոց,գոգնոց,ձեռնոց,մատնոց

զ) Կապել, խարտել, սփռել:

կապոց,խարտոց,սփռնոց

դ) (Քսան) դրամ, (հինգ) կիլոգրամ, (երեք) մետր:

քսանդրամանոց,հինգկիլոգրամանոց,երեքմետրանոց

ե) Խշշալ, մռնչալ, զռռալ, ոռնալ, հալհլել:

խշշոց,մռնչոց,գոռոց,ոռնոց,հալհլոց

Առաջին շարքի յուրաքանչյուր բառ հնարավոր բոլոր ձևերով բաղադրի՛ր (բադադրալ բառեր կազմիր) երկրորդ շարքի ածանցների հետ:

Ա. Հյուսիս, լեզու, հայր, դրախտ, տոն, նկարիչ, մեղ(ք), հարս(ն), քն(ի)ն, օտար, բազում, բն(ական), հան(ել), հաս(նել), դր (դնել), շահ(ել), պահ(ել):

հյուսիսային,լեզվական,հայրաբար,դրախտային,տոնական,նկարչական,մեղայական,հասրսնուցուն,քննչական,օտարական,բազմություն,բնական,բնություն,հանույթ,հասույթ,դրույտ,շահույթ,պահածո,

Բ. Ույթ, ածո, ական, ային, անի, (ա)բար, ոտի, (ա)վոր, (ա)ցու, ություն:

Ա շարքի ածանցներից յուրաքանչյուրը բոլոր հնարավոր ձևերով բաղադրիր Բ շարքի բառերի հետ:

Ա. Անդր, հակ, արտ, նախ, ներ, ստոր, վեր.

Բ. դառնալ, նկարել, ճառել, ճաշ, վարտիք, գործել, գրել:

անդրավարտիք,հակաճառել,նախաճաշ,ներգործել,վերնագիր,

  • 117-րդ և 118-րդ վարժությունների մեջ տրված ածանցների տարբերաւթյունը բացատրի՛ր և ածանցների խմբերից յուրաքանչյուրին անուն դիր:
  • Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր ածանցավոր բառերով:

Պոչ ունեցող մի կենդանի էր գալիս: պոչավոր

Չգիտեի, որ այդքան զորություն ունեցող հսկա ես:զորավոր

Այդտեղ որսորդները երկու ոտք ունեցող զարմանալի կենդանի են տեսել: երկոտանի

Երկրորդ անգամ հայտնվողը նույն ձին չէր, սրա պոչը մի քիչ երկար էր, գույնն էլ՝ մի քիչ դեղին: երկարապոչ դեղնավուն

Իբրև հայր՝ խրատում էր ու համոզում, որ ներող լինի: հայրաբար

Որպես մտերիմ՝ հորդորում էր, որ մի օր էլ տանը մնա:մտերմաբար

Եղբոր նման օգնում է ու հետևում, որ վատ բան չանես: եղբայրաբար

Թշնամու նման եք խոսում:թշնամական,

Հարցը իր (յուր) ձևով լուծեց ու գնաց: յուրովի

Տրված բաղադրյալ բառերը բաժանի՛ր բառակազմական միավորների:

Ա. Մարդանման,մարդ+ա+նման մեծատուն,մեծ+ա+տուն սառնասիրտ,սառն+ա+սիրտ ընկերասեր,ընկեր+ա+սեր գործընկեր գործ+ա+ընեկեր:

մեծատուն, սառնասիրտ, ընկերասեր, գործընկեր:

մեծատուն, սառնասիրտ, ընկերասեր, գործընկեր:

Բ. Նմանություն, նման+ություն տնակ,տուն+ակ սառնության,սառն+ություն սրտիկ,սիրտ+իկ ընկերանալ,ընկեր+անալ սիրել,սեր+ել գործիք,գործ+իք գործիքային,գործ+իք+ային գործիքավորել գործ+իք+ավոր+ել:

Պարզի՛ր, թե Ա և Բ բառախմբերը կազմության ինչ տարբերություն ունեն: Այդ բառախմբերը լրացրո՛ւ:

Ա. Հրակարմիր, ջերմաստիճան, կիսագունդ, արևափայլ, գնդացիր հրակայուն կիսաավեր:

Բ. Հրեղեն, կարմրավուն, ջերմոց, ջերմային, ջերմոցային, աստիճանական, կիսատ, գնդակ, անփայլ, փոքրիկ,դժգոհ,անխելք,ամանեղեն,պահոց,սիրային,աշակերտական,,:

  • Լրացրո՛ւ մեկից ավելի արմատ և ածանց ունեցող (բարդածանցավոր) բառերի շարքը:

Սառնասրտություն, կիսագնդային, հեռախոսավարուհի, թիկնապահություն, արևմտակաևրոպական,ըմբշամարտիք,անբարյացական,դիագիզական, մարսպետարան, ձիավարժություն:

Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր բաղադրյալ բառերով:

Խիտ սաղարթներ ունեցող,սաղարթախիտ։ գեղեցիկ քանդակված,քանդակազարդ։ նուրբ ճաշակով,նրբաճաշակ։ լեռնային աշխարհ,լեռնաշխարհ բարձր գագաթ ունեցող,բարձրագագաթ թմբուկ խփել,թմբկահարել սարսափ ազդող,սարսափազդու ասֆալտով պատված,ասֆալտապատ դանդաղ սահող,դանդաղասահ քաղաքին հատուկ քաղաքային:

  • Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր բաղադրյալ բառերով:

Մինչև հիմա կարծում էին, աշխարհում ամենից բարձր-ամենաբարձր ծառը Ամերիկայում աճող սեկվոյան է, նրա բարձրությունը երբեմն հարյուր մետրից էլ է անցնում: Բայց վերջերս Աֆրիկայում գտան հարյուր ութսունինը մետր բարձրություն ունեցող-բարձրաբերձ մի բաոբաբ’ սեկվոյայից մոտ երկու անգամ կրկնապատիկ բարձր: Նրա բնի տրամագիծը 43,5 մետր է. կտրվածքի վրա ազատ կերպով կարող է տեղավորվել մեր ժամանակների-ժամանակակից մի շենք: